Blæjuber sáð 2014

Upp komu ótal plöntur vorið 2014 og núna fæ ég fullt af berjum. Mjög bragðgóð

Goji berjaplanta

Heiðrún gaf okkur þennan runna. Hann hefur verið erfiður en nú ætla ég að leita mér betri upplýsinga.
Licium Barbarum Boksdoorn

Eplatrén okkar 2012

Keyptum tvö tré hjá Ingibjörgu. 

Transparent Blanche

Meðalstórt tré með greinar sem standa frekar beint út frá trénu.  Hálfsjálffrjóvgandi og er góð frjósort með mörgum öðrum tegundum. Getur þroskað aldin sjálft, en er betra með öðru yrki. Eplin eru gulgræn og sögð góð í eplamús og fleira.  Gamalt yrki sem hefur frá 1850 farið um alla Skandinavíu og víðar.  Sumarepli.  Grunnstofn Antonovka
Nokkuð harðgert yrki frá Rússlandi. Góður frjógjafi. Meðalstór gul aldin þroskast í september. Safaríkt með sætsúru bragði. 

Eva Lotta
Auðvelt tré í ræktun, en best er að velja sólríkan og skjólgóðan stað til að fá meiri uppskeru. Eplin eru gul með rauðu og þroskast í október. Safarík og bragðgóð epli sem er auðvelt að tína af trénu þegar þau eru tilbúin til átu.

Bláberjarunnar

Ég á þrjár tegundir af bláberjarunnum. Einn var keytpur fyrir þrem árum og tveir í fyrrasumar. Þeir hafa verið inni í upphituðu gróðurhúsi en alltaf verið mjög daprir. Nú er ég búin að grafa þá upp og ætla að færa þá út. Setja nýjan jarðveg og réttan áburð og dekra þá í tætlur. Hér eru smá upplýsingar sem ég fann á netinu og svo er ég búin að spyrja á facebook síðu og bíð svara. Smella hér
Jersey:
Mirtillier:
Heerma: 

Nytjajurtir

Alltaf gaman að safna saman listum um hitt og þetta fróðlegt. Hér eru íslenskar nytjajurtir

Vinsælustu jurtirnar á Íslandi eru: vallhumall, ætihvönn, mjaðurt, fjallagrös, smári, blóðberg, baldursbrá, klóelfting og maríustakkur. Skoðum af hverju?

Arfinn: Fyrsti arfinn sem kemur upp á vorin er c-vítamínríkastur. Það eru margar arfategundir til en hjartaarfinn sem er í beðum og kartöflugörðum getur stöðvað blæðingar innvortis sem útvortis og herpir saman æðarnar. Hann styrkir þvagfæraslímhúð og er þvagdrífandi.

Blóðbergið: er sýkladrepandi og slímlosandi. Mikið notað í flensu. Það dregur úr vindverkjum og er líka afbragðs kryddjurt og er þekkt undir heitinu Timian.

Birki er notað gegn allslags gigt og er einkum góð ef nýrun starfa ekki sem skyldi. Það er einnig gott gegn exemi. Best er að týna það fyrri part sumars.

Ætihvönnin er afar gagnleg þegar menn eru að ná sér eftir veikindi, hafa takmarkaða matarlyst og erfiðar hægðir. Styrkir meltingu og vermir. Best er að safna blöðunum á haustin, rótum á sumrin og fræjum þegar þau eru fullþroskuð.

Víðirinn er mögnuð planta, inniheldur salisýlöt sem eru virku efnin í magnýl og hefur svipuð áhrif. Hann er hita- og verkjastillandi og dregur úr bólgum.

Fífillinn er mest notaður sem lækningajurt hér á landi. Hann dregur úr bjúg, styrkir lifur og galblöðru. Hann er talinn vera gagnlegur við svefnleysi og þunglyndi. Fíflamjólk er góð gegn vörtum og líkþornum. Fífilinn skal tína áður en hann blómgast.

Njóli í smyrslformi er góður gegn húðertingu og brunasárum og líka á sár sem gróa illa og ígerð jafnvel komin í. 

Afeitrun: Kolbrún grasalæknir gerir afeitrunarblöndu sem hún kallar Suttungamjöð. Jurtirnar styðja lifur, nýru og sogæðakerfi og mælir hún með að hann sé drukkinn í mánuð og þá er hann settur út í soðið vatn. Þá er drykkurinn nk. vorhreinsidrykkur. Flestir mega drekka þennan mjöð nema ekki óléttar konur. Kolbrún segir að einnig megi nota íslenskan þara í duftformi út í bað og sé vatnið heitt dregur þarinn eiturefnin úr líkamanum auk þess að gefa mikið af steinefnum til baka svo maður eflist allur. Þetta líkist helst sjóbaði. Einnig er hægt að setja salt út í baðið og það hefur sömu áhrif. Kolbrún grasalæknir ráðleggur fólki að setja 2-3 msk af þaranum út í baðið og hún segir að þarabað sé gott þegar maður kemur heim þreyttur og þvældur, þarf að gera eitthvað um kvöldið en nennir því ekki. Þarabaðið frískar upp svo mann langar frekar út. Þarinn ku vera góður fyrir liðvandamál sem er afleiðing slælegs hreinsikerfis.

Allir ungir sem aldnir, mjög veikir og óléttar konur geta notað brenninetluna sem er ákaflega blóðhreinsandi.

Heimildir: (Arnbjörg L. Jóhannsdóttir: íslenskar lækningajurtir og Björn L. Jónsson: Íslenskar lækninga- og drykkjarjurtir)

(Tryggvi/ fréttablaðið 11.7.06).

Til baka

Blaðlús á kryddjurtum, hvað er til ráða?

Vilmundur Hansen ráðleggur eftirfarandi: 

•  Notkun eiturefna ætti að vera alger nauðvörn og er í flestum tilfellum ónauðsynleg. 
  
  Sápa og sódavatn
  0,8 lítrar vatn
  0,1 lítri sódavatn
  0,1 lítri græn- eða brúnsápa
  Sápan er leyst upp í vatninu og sódavatninu bætt út í síðast. Hellt í brúsa og úðað yfir plönturnar.
  
  Rauðspritt og parafínolía
  1 lítri vatn
  0,1 lítri parafínolía
  1 teskeið rauðspritt
  Olíunni og rauðsprittinu hrært saman við vatnið og úðað yfir plönturnar.
  
  Rabarbarablöð
  10 til 12 blöð af rabarbara
  4 matskeiðar grænsápa eða önnur vistvæn sápa
  5 lítrar af vatni
  Blöðin eru soðin í vatni í lokuðum potti við vægan hita í þrjár klukkustundir. Að því loknu eru mauksoðin blöðin síuð frá, sápunni blandað í heitan vökvann og hrært í þar til sápan leysist upp. Síðan er vökvinn látinn kólna áður en honum er úðað yfir plönturnar. Yfirleitt þarf að úða nokkrum sinnum meðan á maðkatímabilinu stendur til að ná góðum árangri.

Upplýsingar um sumarblóm/Blómaval/Facebook

NÚ ER TÍMI FYRIR FRÆ!

Blómaval býður uppá 412 mismunandi frætegundir og úrval af ræktunarvörum. Úrvalið er mismunandi eftir verslunum.
Sumarblómafræ, Fræ af gróðurskálaplöntum, Grænmetisfræ, Grænmetisfræ fyrir gróðurhús og Kryddjurtafræ svo eitthvað sé nefnt.

Sáning fræja;
Hvað er á verkefnalistanum?
Þrífa gamla sáningarbakka, potta eða önnur ílát eða kaupa nýtt.
Sáningartími / forræktun er mislangur, fer eftir tegundum.

Flest sumarblóm þurfa 4-8 vikna forræktun fyrir útplöntun, önnur mun lengri tíma og sumum má sá beint út að vori.
Geymslutími fræja er ca. 3-5 ár og best er að geyma þau í fræbréfinu eða bréfpokum á köldum og dimmum stað, t.d. í ísskáp.

Janúar– Febrúar
Nú þarf að sá fyrstu sumarblómunum, t.d. stjúpum, Viola x wittrockiana.

Mold
Best er að kaupa sáðmold, hún er laus við alla sjúkdóma og það er ekki of sterk áburðarblanda í henni.

Sáning
Setja sáðmoldina í sáðbakka (eða önnur ílát). Þjappa létt, vökva rétt yfir moldina og strá fræjunum yfir moldina, ekki of þétt. Stærri fræjum er hægt að sá beint í hólfin á bökkunum og sáldra fínlegri mold létt yfir þau.

Hitastig við spírun
Góður spírunarhiti á að ver ca. 18-23 C.

Birta við spírun
Flest fræ þurfa ekki birtu meðan á spírun stendur, má þá leggja dagblað yfir sáðbakkann.

Raki við spírun
Mátulega mikill og jafn raki verður að vera meðan á spírun stendur. Gott er að leggja plastfilmu eða glerplötu yfir sáðbakkana og spreyja með hreinu ilvolgu vatni yfir moldina til að viðhalda rakanum, þó ekki þannig að það verði vatnssósa. Loftskipti verða þegar plastinu er lyft af öðru hvoru.

Ræktun – uppeldi
Strax efir spírun (þegar litlu spírurnar eru rétt komnar upp úr moldinni) þurfa plönturnar að fá góða birtu. Þarf þá að fjarlægja dagböðin.

Hitastig í ræktun
Lægri hiti í ræktun ca. 10-18 °C.

Birta í ræktun
Góða birtu en ekki beina sól.

Raki við ræktun
Ekki raki = taka plastfilmu eða gler af. Vökva oft en lítið í einu ágætt að spreyja moldina með hreinu vatni.

Staðsetning
Gluggakista í heimahúsum hentar mjög vel, þá er hægt að hækka hita á ofninum við spírun og lækka við ræktun.

Dreifsetning -Priklun
Þegar smáplönturnar hafa fengið 3-4 laufblöð er rétt að dreifsetja þeim í hólfaða bakka eða potta. Nota skal úrvals gróðurmold í bakkana/pottana.
Gott er að hafa priklpinna eða bara blýant. Stungið er niður með litlu plöntunni og ýtt varlega undir rótina og losuð frá hinum smáplöntunum.
Ný gróðurmold er sett í hólfaða bakka eða potta vökvað létt yfir og pinnanum stungið niður í hann og gerð hola með pinnanum og plantan sett í holuna og moldinni ýtt varlega að og vökvað örlítið yfir.

Fyrsta vaxtarrýmið er hæfilegt ca. 5x5. Svo er gott að umpotta þeim aftur í stærri hólfaða bakka eða potta þegar ræturnar hafa fyllt út í hólfin.

Herðing
Áður en sumarblómin eru sett út að vori er gott að herða þær, svo þær fái ekki sjokk að fara úr stofuglugganum út í íslenska sumarið.
Það er gert með því að flytja þær á svalari stað áður en þeim er plantað út. T.d. inn í kaldan bjartan bílskúr, gróðurhús, vermireit eða bara út á daginn og inn á nóttinni. Þetta þarf að gera ca. í 5-10 daga.

Útplöntun
Planta má blómunum út um miðjan maí fer eftir hitastigi, ef von er á frosti og búið að planta öllu í garðinn eða kerin er gott að skýla þeim með akrýldúk.
Muna svo að gefa áburð, vökva og panta sólina.